Krajobraz cyberzagrożeń w Polsce. Jak chronić firmę i dane w świetle najnowszego raportu CERT Polska?

Cyberbezpieczeństwo przestało być wyłącznie domeną działów IT. Stało się kluczowym elementem przetrwania każdego biznesu oraz podstawą ochrony naszej prywatności. Oszuści internetowi nie próżnują – wręcz przeciwnie, z roku na rok działają na coraz większą skalę, wykorzystując coraz bardziej wyrafinowane metody manipulacji.

Oficjalne dane nie pozostawiają złudzeń. Zespół CERT Polska (działający w strukturach NASK) opublikował oficjalne podsumowanie stanu bezpieczeństwa polskiego internetu [1]. Liczby są rekordowe i pokazują, że stoimy przed ogromnymi wyzwaniami.

Co dokładnie zagraża polskim internautom i przedsiębiorcom? Jak ewoluowały metody przestępców i co możemy zrobić, aby nie stać się kolejną statystyką? Przyjrzyjmy się najważniejszym wnioskom z raportu.

Skala zjawiska: rok rekordów w cyberprzestrzeni

Jeśli wydawało Ci się, że temat cyberataków dotyczy tylko „innych”, dane operacyjne szybko weryfikują to przekonanie. Eksperci z poziomu krajowego zespołu ds. bezpieczeństwa przetworzyli gigantyczną liczbę danych [1]:

• Przeanalizowano ponad 658 000 zgłoszeń o potencjalnych zagrożeniach.
• Zarejestrowano aż 260 783 unikalne incydenty cyberbezpieczeństwa.
• Oznacza to gigantyczny, bo aż 152-procentowy wzrost liczby incydentów rok do roku.

Najczęściej atakowaną grupą pozostają użytkownicy indywidualni (aż 96,1% wszystkich zarejestrowanych przypadków) oraz administracja publiczna. Dlaczego to ważne dla biznesu? Ponieważ Twoi pracownicy są przede wszystkim użytkownikami indywidualnymi. Ich prywatne nawyki i podatność na manipulację w sieci bezpośrednio przekładają się na bezpieczeństwo firmowych komputerów, skrzynek e-mail czy baz danych.

Cyfrowa iluzja: dominacja oszustw i ewolucja phishingu

z raportu wyłania się jeden dominujący wniosek: cyberprzestępcy rzadko kiedy „włamują się” do systemów, łamiąc skomplikowane kody. o wiele częściej po prostu manipulują ludźmi. Oszustwa komputerowe stanowiły aż 97,1% wszystkich incydentów, z czego sam phishing (podszywanie się pod znane instytucje i firmy) był najpopularniejszym zagrożeniem [1].

Co istotne, przestępcy drastycznie podnieśli poprzeczkę, jeśli chodzi o jakość realizowanych ataków. Zapomnij o e-mailach pisanych łamaną polszczyzną z translatora. Współczesne kampanie phishingowe charakteryzują się bardzo wysoką jakością językową oraz wizualną, przez co perfekcyjnie imitują prawdziwe wiadomości [1].

Najpopularniejsze scenariusze ataków [1]:

1. Fałszywe zwroty podatków – podszywanie się pod administrację skarbową (KAS, urzędy skarbowe).
2. Problemy z przesyłkami – SMS-y i maile imitujące komunikaty od znanych firm kurierskich o konieczności dopłaty do paczki.
3. Powiadomienia z systemów publicznych – oszustwa wykorzystujące nowe kanały komunikacji państwowej, m.in. e-Doręczenia.
4. Inwestycje energetyczne – fałszywe reklamy w social media obiecujące szybki i bezpieczny zysk z akcji spółek Skarbu Państwa.

Projektanci tych ataków bazują na silnych emocjach: presji czasu, strachu przed utratą pieniędzy lub obietnicy szybkiego zysku. Co więcej, przestępcy nauczyli się skutecznie omijać zabezpieczenia SMS-owe, manipulując użytkownikami tak, aby sami autoryzowali fałszywe transakcje [1].

🛡️ Jak możemy się bronić? Praktyczny przewodnik

Wzrost liczby zagrożeń nie oznacza, że jesteśmy bezbronni. Wręcz przeciwnie – jako społeczeństwo dysponujemy coraz lepszymi narzędziami do walki z cyfrową przestępczością. Kluczem jest jednak wiedza i codzienne stosowanie dobrych nawyków.

1. Korzystaj z numeru 8080

to absolutny fundament ochrony przed fałszywymi SMS-ami. Jeśli otrzymasz podejrzaną wiadomość (np. z linkiem do płatności czy dopłaty do paczki), nie klikaj w nią. Prześlij jej treść na darmowy, ogólnopolski numer 8080 [2]. Twoje zgłoszenie trafi bezpośrednio do analityków CERT Polska. Jeśli wiadomość okaże się oszustwem, wzorzec zostanie zablokowany u operatorów, dzięki czemu ochronisz tysiące innych osób.

2. Zgłaszaj incydenty online

Znalazłeś fałszywy sklep internetowy? Widzisz podejrzaną reklamę inwestycyjną? Wykorzystaj oficjalny formularz na stronie incydent.cert.pl [2]. Możesz tam bezpiecznie przesłać próbki złośliwego oprogramowania, adresy stron wyłudzających dane czy zgłosić luki w systemach.

3. Edukacja pracowników

Skoro przestępcy biorą na celownik człowieka, najdoskonalszym systemem antywirusowym w Twojej firmie jest świadomy pracownik. Regularne szkolenia z zakresu rozpoznawania phishingu oraz wdrożenie twardych procedur (np. telefoniczne potwierdzanie nagłych próśb o przelewy od „szefa”) potrafią zablokować większość ataków, zanim te dotrą do firmowej infrastruktury.

Podsumowanie

Zarządzanie bezpieczeństwem w sieci przypomina niekończący się wyścig zbrojeń. Ponad 260 tysięcy unikalnych incydentów zarejestrowanych w skali roku to wyraźny sygnał alarmowy – ochrona danych i systemów IT nie jest już opcjonalnym wydatkiem, ale podstawową inwestycją w stabilność każdej firmy [1].

a jak to wygląda u Was? czy w Waszych firmach są prowadzone regularne szkolenia z cyberbezpieczeństwa, czy temat ten pojawia się dopiero wtedy, gdy wydarzy się coś niepokojącego? Zapraszamy do dyskusji w komentarzach!

Przypisy i źródła:

[1] Raport oparty na danych z oficjalnej publikacji: „Podsumowanie statystyk CERT Polska” (NASK – Państwowy Instytut Badawczy), zawierający oficjalne, skonsolidowane dane operacyjne dotyczące unikalnych incydentów i zgłoszeń cyberbezpieczeństwa. Źródło: cert.pl/uploads/docs/Podsumowanie_CERT_Polska_2026_05.pdf

[2] Informacje dotyczące infrastruktury zgłoszeniowej (numer 8080 oraz platforma incydent.cert.pl) na podstawie oficjalnych wytycznych operacyjnych zespołu CERT Polska ds. zgłaszania incydentów i przeciwdziałania phishingowi.